Τι πρέπει να γνωρίζουμε:
- Η υπέρταση αποτελεί τον πιο συχνό και τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων (στεφανιαία νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια, κολπική μαρμαρυγή, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, άνοια, χρόνια νεφρική νόσος) και αυξημένη συνολική θνητότητα.
- Κύριος θεραπευτικός στόχος είναι να διατηρείται η αρτηριακή πίεση κάτω από 130/80 mmHg σε όλους τους ενήλικες, με εξαίρεση ειδικούς πληθυσμούς (ασθενείς που απαιτούν ιδρυματική φροντίδα, περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης, εγκυμοσύνη).
- Σημαντική βαρύτητα δίνεται στις νέες κατευθυντήριες οδηγίες στην διεπιστημονική, ομαδική προσέγγιση (ιατροί, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές, διαιτολόγοι).
- Κατηγορίες Αρτηριακής Πίεσης (σύμφωνα με AHA/ACC)
| Κατηγορία | Συστολική (mmHg) | Διαστολική (mmHg) |
| Φυσιολογική | <120 | <80 |
| Αυξημένη | 120–129 | <80 |
| Υπέρταση Στάδιο 1 | 130–139 | 80–89 |
| Υπέρταση Στάδιο 2 | ≥140 | ≥90 |
| Σοβαρή Υπέρταση* | >180 | >120 |
- Συστάσεις: Σε όλους τους ενήλικες συνιστώνται έντονα αλλαγές τρόπου ζωής:
- Διατήρηση/επίτευξη φυσιολογικού βάρους
- Δίαιτα τύπου DASH (φρούτα, λαχανικά, χαμηλά λιπαρά, λιγότερο κόκκινο κρέας)
- Μείωση κατανάλωσης νατρίου (Νa)
- Αύξηση κατανάλωσης καλίου (εκτός εάν υπάρχει νεφρική νόσος)
- Τακτική φυσική δραστηριότητα μέτριας έντασης
- Διαχείριση άγχους
- Περιορισμός/διακοπή αλκοόλ.
- Πότε γίνεται έναρξη φαρμακευτικής αγωγής:
- σε ΑΠ ≥140/90 mmHg
- σε ΑΠ ≥130/80 mmHg σε ασθενείς με ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική νόσο ή 10ετή καρδιαγγειακό κίνδυνο ≥7.5% χρησιμοποιώντας το υπολογιστή κινδύνου PREVENT™ (https://professional.heart.org/en/guidelines-and-statements/prevent-risk-calculator/prevent-calculator).
- Σε χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο (<7.5%), φαρμακευτική αγωγή ενδείκνυται αν η ΑΠ παραμένει ≥130/80 mmHg μετά από 3–6 μήνες αλλαγών τρόπου ζωής.
- Σε υπέρταση Σταδίου 2: προτιμάται έναρξη με 2 πρώτης γραμμής φάρμακα διαφορετικών κατηγοριών σε σταθερό συνδυασμό (single-pill).
- Η κατ’ οίκον παρακολούθηση ΑΠ σε συνδυασμό με συχνή επικοινωνία με την διεπιστημονική ομάδα και τυποποιημένα πρωτόκολλα συμβάλλει στη βέλτιστη συμμόρφωση και στον έλεγχο της υπέρτασης. Δεν συνιστάται η χρήση συσκευών χωρίς μανσέτα (π.χ. smartwatches) λόγω χαμηλής ακρίβειας.
- Σοβαρή υπέρταση σε μη έγκυες (>180/120 mmHg) χωρίς οξεία βλάβη οργάνων-στόχων πρέπει να αξιολογείται και να αντιμετωπίζεται σε εξωνοσοκομειακό περιβάλλον με έγκαιρη έναρξη/εντατικοποίηση της από του στόματος αγωγής.
- Ειδικές περιπτώσεις:
- Εγκυμοσύνη: Αν ≥160/110 mmHg χρειάζεται άμεση έναρξη φαρμακευτικής αγωγής
- Ανθεκτική υπέρταση: έλεγχος για δευτεροπαθείς αιτίες (πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός)
